Blog · Hukuki & Kurumsal · Güncelleme: 20 Ağustos 2026

Kurumsal çeviride terminoloji ve tutarlılık: sözlük ve stil

Kurumsal çeviride kalite, tek tek doğru cümlelerden değil belgeler arası tutarlılıktan gelir: aynı ürünün her yerde aynı adla, aynı terimin her sözleşmede aynı karşılıkla geçmesi. Bunu sağlayan iki araç vardır — terim sözlüğü ve stil kılavuzu. Bu rehberde ikisinin ne işe yaradığını ve küçük bir firmanın bile bunu nasıl kurabileceğini anlattık.

İki araç, iki farklı soru

Terim sözlüğü (glossary)Stil kılavuzu
Yanıtladığı soruHangi kelime?Nasıl yazılır?
İçerirÜrün adları, teknik terimler, onaylı karşılıklar, çevrilmeyecek adlarHitap/ton, tarih-sayı-birim biçimi, kısaltma kullanımı, marka yazımı
ÖnlerAynı terimin farklı karşılıklarla geçmesiniBelgeden belgeye biçim ve ton kaymasını
Birlikte çalışırlar: sözlük ne dendiğini, stil nasıl söylendiğini sabitler. İkisi olduğunda farklı zamanlarda çevrilen belgeler bile tek elden çıkmış gibi durur.

Tutarsızlık nerede pahalıya patlar?

Sözleşmeler ve ekleri

Tanımlı bir terim ana metinde bir, ekinde başka karşılıkla geçerse yorum tartışması doğar (sözleşme kuralları).

Teknik ve fikri mülkiyet

Aynı bileşenin farklı adlarla geçmesi "farklı unsur" itirazına zemin verir (patent/marka).

Dış ticaret

Fatura, çeki listesi ve sertifikada mal tanımının tutarsızlığı gümrük/akreditif uyuşmazlığı doğurur (ihracat belgeleri).

Küçük başlayın: pratik kurulum

  1. Kritik 20-30 terimle başlayın. En sık geçen ürün, hizmet ve teknik terimleri onaylı karşılıklarıyla listeleyin.
  2. Yarım sayfalık stil notu yazın. Ton, tarih/sayı biçimi ve hangi adların çevrilmeyeceği yeterli bir başlangıçtır.
  3. Tek kaynakta tutun. Firma hesabı üzerinden çalışıp belgeleri ve tercihleri tek yerde biriktirin; her yeni sipariş bu birikimi kullanır.
  4. Zamanla büyütün. Yeni terim çıktıkça sözlüğe ekleyin; birkaç ay içinde kurumsal bir hafıza oluşur.

Bu birikimi ve çoklu kullanıcıyı yönetmenin altyapısı açık cari kurumsal tercüme yazısında; gizlilik tarafı kurumsal gizlilik yazısında anlatılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Terim sözlüğü (glossary) nedir, neden gerekir?

Şirketin ürün adları, teknik terimleri ve tercih ettiği karşılıkların onaylı bir listesidir. Aynı terimin her belgede aynı şekilde çevrilmesini sağlar. Sözlük olmadan, aynı ürün farklı belgelerde farklı adlarla geçebilir; bu, kurumsal iletişimde tutarsızlık ve resmî belgelerde 'farklı şey' şüphesi doğurur.

Stil kılavuzu terim sözlüğünden farklı mı?

Evet. Terim sözlüğü 'hangi kelime' sorusunu; stil kılavuzu 'nasıl yazılır' sorusunu yanıtlar: hitap (siz/resmî ton), tarih ve sayı biçimi, ölçü birimleri, marka adının çevrilip çevrilmeyeceği, kısaltmaların kullanımı. İkisi birlikte, farklı çevirmenlerin bile tek elden çıkmış gibi metin üretmesini sağlar.

Marka ve ürün adları çevrilir mi?

Genellikle hayır — marka ve ürün adları olduğu gibi korunur. Kararı şirket verir ve stil kılavuzuna yazar: hangi adlar sabit kalır, hangileri açıklama notuyla verilir. Bu kararın baştan netleşmesi, sonradan toplu düzeltme maliyetini önler.

Tutarlılık tek seferlik çeviride de sağlanabilir mi?

Tek bir belgede editör tutarlılığı sağlar; asıl zorluk zaman içinde ve çok belgede tutarlılıktır. Bugün çevrilen bir sözleşmeyle altı ay sonra çevrilen ekinin aynı terimleri kullanması için kurumsal bir kayıt (sözlük + stil) gerekir. Bu yüzden düzenli çeviri alan firmalarda süreç, tek tek siparişlerden önemlidir.

Bunu küçük bir firma için kurmak zahmetli değil mi?

Başlangıç küçük olabilir: 20-30 kritik terimlik bir liste ve yarım sayfalık stil notu bile büyük fark yaratır. Zamanla belgeler biriktikçe sözlük büyür. Firma hesabı üzerinden çalışmak, bu birikimi tek yerde tutmayı ve her yeni siparişte tekrar kullanmayı kolaylaştırır.

3 dakikada tamamlayın

Belgenizi yükleyin, yeminli tercüme fiyatınızı 30 saniyede görün

Ödeme yapmadan fiyatı görürsünüz · iyzico ile güvenli ödeme · 7 gün ücretsiz revize

Ücretsiz Teklif Al →
iyzico güvenli ödeme Noter onaylı yeminli tercüme 1 iş gününde teslim